NIEFARMAKOLOGICZNE
METODY LECZENIA DNY MOCZANOWEJ
Podwyższone stężenie kwasu moczowego jest jedną z charakterystycznych
cech dny moczanowej. Kwas moczowy wytwarzany jest z puryn, czyli związków
pochodzących z rozkładu tkanek organizmu, a także ze spożywanej żywności.
cech dny moczanowej. Kwas moczowy wytwarzany jest z puryn, czyli związków
pochodzących z rozkładu tkanek organizmu, a także ze spożywanej żywności.
Aby zmniejszyć wytwarzanie w organizmie kwasu moczowego i złagodzić ataki choroby,
zaleca się dietę niskopurynową i o obniżonej zawartości fruktozy oraz unikanie picia alkoholu
(zwłaszcza napojów spirytusowych i piwa, nawet bezalkoholowego).
zaleca się dietę niskopurynową i o obniżonej zawartości fruktozy oraz unikanie picia alkoholu
(zwłaszcza napojów spirytusowych i piwa, nawet bezalkoholowego).
Przy nadwadze/otyłości zaleca się zredukowanie masy ciała (ale stopniowo),
bowiem u osób z otyłością zwiększa się wytwarzanie kwasu moczowego
i zmniejsza jego wydalanie przez nerki.
bowiem u osób z otyłością zwiększa się wytwarzanie kwasu moczowego
i zmniejsza jego wydalanie przez nerki.
Komponowanie diety z produktów niezawierających puryn lub o śladowej ich zawartości
i częściowo z produktów o średniej zawartości puryn. Większość produktów roślinnych
nie zawiera puryn, ale również te produkty roślinne, które zawierają ich dużo (np. szpinak i niektóre
inne warzywa liściaste, groszek, szparagi, kalafior, grzyby, nasiona roślin strączkowych
– fasola, groch, soja, soczewica, ciecierzyca), są dozwolone, ponieważ najnowsze badania
wykazały, że ich spożycie nie powoduje wzrostu stężenia kwasu moczowego. Ważne jest,
aby dieta była urozmaicona i zawierała dużo różnych warzyw.
i częściowo z produktów o średniej zawartości puryn. Większość produktów roślinnych
nie zawiera puryn, ale również te produkty roślinne, które zawierają ich dużo (np. szpinak i niektóre
inne warzywa liściaste, groszek, szparagi, kalafior, grzyby, nasiona roślin strączkowych
– fasola, groch, soja, soczewica, ciecierzyca), są dozwolone, ponieważ najnowsze badania
wykazały, że ich spożycie nie powoduje wzrostu stężenia kwasu moczowego. Ważne jest,
aby dieta była urozmaicona i zawierała dużo różnych warzyw.
Wybór produktów w dnie moczanowej.
Produkty, które nie wpływają istotnie na wzrost stężenia kwasu moczowego:
Produkty, które nie wpływają istotnie na wzrost stężenia kwasu moczowego:
Warzywa, kilka razy dziennie, kilka rodzajów, szczególnie polecane są,
obok innych, warzywa bogate w witaminę C.
obok innych, warzywa bogate w witaminę C.
Owoce, ale w umiarkowanej ilości, mniej niż warzyw. Poleca się częste jedzenie wiśni (świeżych lub
mrożonych), obniżają one stężenie kwasu moczowego, podobnie jak inne owoce zawierające antocyjany:
jagody, porzeczki, borówki amerykańskie, jeżyny. Ważne są też owoce bogate w witaminę C.
mrożonych), obniżają one stężenie kwasu moczowego, podobnie jak inne owoce zawierające antocyjany:
jagody, porzeczki, borówki amerykańskie, jeżyny. Ważne są też owoce bogate w witaminę C.
Produkty zbożowe, pełnoziarniste, m.in. płatki owsiane i inne płatki, kasze
gruboziarniste, ryż, makaron, pieczywo.
gruboziarniste, ryż, makaron, pieczywo.
Produkty mleczne niskotłuszczowe: jogurt, kefir, maślanka, mleko, ser biały,
ser żółty (w umiarkowanej ilości).
ser żółty (w umiarkowanej ilości).
Napoje roślinne, np. sojowe, owsiane, migdałowe.
Jaja
Jako źródła tłuszczu głównie oleje (poza palmowym i kokosowym), orzechy, awokado.
Tłuszcz powinien być stosowany z umiarem, gdyż zmniejsza on wydalanie kwasu moczowego
z organizmu, ale nie eliminuj go z diety. Dużo niekorzystnego tłuszczu zawiera większość
słodyczy i produktów typu fast food - należy ich unikać!
Tłuszcz powinien być stosowany z umiarem, gdyż zmniejsza on wydalanie kwasu moczowego
z organizmu, ale nie eliminuj go z diety. Dużo niekorzystnego tłuszczu zawiera większość
słodyczy i produktów typu fast food - należy ich unikać!
Przyprawy ziołowe i delikatne korzenne
Produkty, które zawierają średnią ilość puryn – można je jeść, ale rzadziej i w małej ilości
oraz po zastosowaniu odpowiedniego sposobu ich przyrządzania:
oraz po zastosowaniu odpowiedniego sposobu ich przyrządzania:
Ryby*: łosoś, karp, makrela, dorsz, sandacz, mintaj, flądra.
Drób* (oprócz mięsa gęsi i indyka oraz podrobów drobiowych).
Mięso* (chude).
Czekolada.
Grzyby.
* Mięso, drób i ryby gotuj w dużej ilości wody, aby wypłukać z nich jak najwięcej puryn. Nie zużywaj wywaru ani bulionów. Niewskazane jest smażenie, duszenie, pieczenie.
Produkty, które zawierają bardzo dużo puryn i powodują wzrost stężenia kwasu moczowego – najlepiej z nich zrezygnować:
Podroby
(m.in. wątróbka, serca, ozorki, nerki).
(m.in. wątróbka, serca, ozorki, nerki).
Wędliny,
pasztety, konserwy.
pasztety, konserwy.
Śledzie, sardynki, szprotki,
tuńczyk, anchois, ikra.
tuńczyk, anchois, ikra.
Owoce morza.
Wywary, rosoły, buliony i sosy mięsne,
rybne oraz drobiowe.
rybne oraz drobiowe.
Galarety z mięsa, drobiu i ryb.
Mięso gęsi, indyka.
Większość żywności
typu fast food.
typu fast food.
Drożdże, nawet jako
suplementy.
suplementy.
Ostre przyprawy
Unikanie produktów, które zawierają dużo fruktozy, ponieważ nadmierne jej spożycie
nasila wytwarzanie kwasu moczowego w organizmie.
nasila wytwarzanie kwasu moczowego w organizmie.
Niejedzenie tuż przed snem, najlepiej ok. 3 h wcześniej, ponieważ w nocy nasila się gromadzenie
kwasu moczowego. Pij dużo niesłodzonych płynów (co najmniej 2 l, a nawet do 3 l dziennie),
aby wypłukać kwas moczowy z organizmu.
kwasu moczowego. Pij dużo niesłodzonych płynów (co najmniej 2 l, a nawet do 3 l dziennie),
aby wypłukać kwas moczowy z organizmu.
Opracowała mgr inż. Aleksandra Cichocka
Źródła:
1. Zimmermann-Górska I.: Dna moczanowa. W: Gajewski P., Jaeschke R. (red.): Interna Szczeklika 2023. Wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków 2023: 2174-2180
2. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej. Zalecenia żywieniowe w dnie moczanowej. https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/dna-moczanowa/najnowszy-e-book-zalecenia-zywieniowe-w-dnie-moczanowej/.
3. Cichocka A.: Dieta DASH w teorii i zastosowaniu. Wyd. III. Wyd. Medyk, Warszawa 2024.
Źródła:
1. Zimmermann-Górska I.: Dna moczanowa. W: Gajewski P., Jaeschke R. (red.): Interna Szczeklika 2023. Wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków 2023: 2174-2180
2. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej. Zalecenia żywieniowe w dnie moczanowej. https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/dna-moczanowa/najnowszy-e-book-zalecenia-zywieniowe-w-dnie-moczanowej/.
3. Cichocka A.: Dieta DASH w teorii i zastosowaniu. Wyd. III. Wyd. Medyk, Warszawa 2024.